قوانین و مقررات

1400/12/21 شنبه
1397/10/26 چهارشنبه
1392/7/13 شنبه
 
کشور ایران با متوسط نزولات جوی حدود 240 میلی متر در سال که حدود یک سوم متوسط جهانی و نصف قاره آسیا است در زمره کشورهای خشک و نیمه خشک جهان می باشد. حجم سالانه نزولات جوی در ایران حدود 400 میلیارد متر مکعب تخمین زده می شود که از این میزان حدود 270 میلیارد متر مکعب به طور مستقیم در نتیجه تبخیر و تعرق از دسترس خارج شده و 130 میلیارد متر مکعب باقیمانده ذخیره آبی کشور را تشکیل میدهد. این بارش عمدتاً در شمال غرب و غرب کشور فرو می ریزد و قسمت اعظم شرق و جنوب شرقی کشور بارشی کمتر از 100 میلیمتر در سال دارد.
در چنین وضعیتی مدیریت منابع آب باید با حساسیت بیشتری صورت گیرد تا با وجود کمبود آب کیفیت آن در حد مطلوب بوده و آبی سالم و مطمئن به دست مصرف کننده برسد. از سوی دیگر در هنگام استفاده از آب، الگوی مصرف بهینه به اجرا درآید تا از اتلاف آب در بخش کشاورزی، صنعت و مصارف عمومی مردم جلوگیری شود.  
در ادامه به برخی از علل آلودگی آب اشاره می شود تا با آگاهی از آنها اقداماتی جهت کنترل و حذف آلودگی های آب صورت پذیرد:
1.    سرچشمه رودخانه ها غالبا در جایی است که دسترسی عمومی وجود نداشته و آب آن از کیفیت خوبی برخوردار است. اما در حال حاضر بدلیل چرای دامهای پراکنده در اطراف این سرچشمه­ها آب آن آلوده شده است. که بعضا بعنوان آب شرب سالم مورد مصرف مردم منطقه قرار میگیرد.
2.    در مناطق کشاورزی و مزارع حاشیه رودخانه بدلیل مصرف بی رویه سم و کود و عدم وجود سیستم های کنترل زهاب، آلودگی ناشی از  ورود سم و کود به رودخانه بویژه در هنگام بارندگی مشاهده میشود.
3.    خشکسالی های چند ساله اخیر موجب خشک شدن رودخانه در برخی بازه های آن گردیده و کشاورزان ناچار به استفاده از آب زیرزمینی شده اند که این امر علاوه بر تحمیل هزینه های فراوان بر کشاورزان منطقه باعث افت کمیت و کیفیت آب زیرزمینی شده است.
4.    احداث سدها که بعضا بدون رعایت ارزیابی زیست محیطی صورت گرفته است اثرات خود را آشکار نموده و بدلیل عدم تامین حقابه رودخانه ها بسیاری از بازه های رودخانه در پائین دست خشک شده اند. این امر موجب کاهش فعالیت کشاورزی و بویژه پرورش ماهی در برخی مناطق گردیده است.
5.    احداث برخی سازه های غیر اصولی بر روی رودخانه ها باعث قطع شدن ارتباط رودخانه در بالادست و پائین دست آن شده که این امر علاوه بر آسیب زیاد به اکوسیستم در برخی موارد مانع از حرکت ماهیان به سمت بالای رودخانه جهت تخم ریزی شده است
6.    تخلیه فاضلاب های خام شهری و روستایی به داخل رودخانه بویژه در مناطقی که رودخانه از میان شهرها می گذرد کیفیت آب را به شدت کاهش داده است. بویژه آنکه در برخی مناطق در پائین دست رودخانه سدهایی جهت تامین آب شرب و کشاورزی منطقه احداث گردیده و خطر شیوع بیماریهای ناشی از آلودگی آب را بویژه از طریق دام و طیوری که از آب آلوده و یا زباله های داخل بستر ارتزاق می نمایند به شدت افزایش داده است.
7.    گسترش روستاها در حاشیه رودخانه ها و تخلیه فاضلاب خام روستایی به رودخانه
8.    تخلیه زباله در مسیر رودخانه های داخل شهر علاوه بر از بین بردن مناظر زیبای حاشیه رودخانه موجب بروز بیماری های مختلف برای مردم منطقه و دام و طیور آنان می شود. 
9.    برداشت شن و ماسه از رودخانه و بالا رفتن کدورت آب علاوه بر تاثیر برفعالیتهای مردم در پائین دست آن موجب مرگ و میر آبزیان شده است.
10.  تغییر کاربری کوه های اطراف رودخانه باعث تخریب شدید خاک و ورود حجم زیادی از گل و لای به داخل رودخانه میگردد. این امر نه تنها به حیات آبزیان آسیب جدی می رساند بلکه به فعالیت های گوناگون انسانی از قبیل پرورش ماهی، کشاورزی و بهره برداری از آب جهت شرب و تفرج خسارات فراوانی وارد میکند
11. تخلیه فاضلاب خام صنایع به رودخانه که عمدتا در پائین دست مورد استفاده کشاورزان قرار می گیرد. تجمع صنایع در شهرک های صنعتی که هنوزمجهز به سیستم تصفیه نمی باشند خود معضل مهمی است زیرا گردآوری فاضلابهای صنایع داخل شهرک و تخلیه آن به رودخانه، بار زیادی را بصورت نقطه ای وارد رودخانه میکند.
 
روش های کنترل و کاهش آلودگی آب
در جوامعی که توسعه ناپایدار بدون توجه به ملاحظات زیست محیطی به رشد بی رویه خود ادامه می دهد عواقب آن گریبانگیر آحاد مردم جامعه می گردد. زیرا که آلودگی در یک جا نمی ماند و زنجیره طبیعت او را به سایر مناطق می برد تا جایی که اگر به فعالیتهای پایین دست منبع آبی خسارتی وارد شود پس از چندی آثار آن به آلوده کنندگان بالادست می رسد. زیرا سبزی و میوه ای که با آب آلوده تولید شود و و ماهی سفید که از آب آلوده صید می شود مورد استفاده همه مردم قرار میگیرد و اثار زیانبار آن به بالادست نیز می رسد.
در اثر آلودگی آب فعالیتهای کشاورزی و آبزی پروری با رکود مواجه می شوند زیرا به ناچار یا محصولی آلوده تر تولید کرده و باعث شیوع بیماری در جامعه می شود و یا با صرف هزینه های زیاد به تصفیه آب تا حد مطلوب پرداخته که در این صورت تولیدات کشاورزی با هزینه بالاتری به بازار عرضه می شود و آسیبهای اقتصادی و اجتماعی به بار می آورد
در بخش صنعت نیز افت کیفیت آب باعث افت مرغوبیت محصول شده و یا هزینه زیادی جهت تصفیه آب به واحد صنعتی تحمیل می نماید که این امر موجب افزایش قیمت محصول نهایی شده و به اقتصاد جامعه لطمه می زند
اولین و موثرترین اقدام جهت کنترل آلودگی ها ، جلوگیری از تولیدآن و یا پیشگیری از انتشار آن در محیط است که این امر میسر نمی شود مگر با با همکاری همه بهره برداران آب. در حال حاضر تجربیات جهانی نشان می دهد که موثرترین و کم هزینه ترین راه حفاظت از منابع آبی فرهنگ سازی و آگاهی رسانی به مردم و مسئولین است. رسانه های گروهی و مسئولین آموزشی کشور می بایست همت نموده و مباحث زیست محیطی را در همه سطوح جامعه و در همه مقاطع تحصیلی گسترش دهند. و مردم نیز همت نموده و آموخته های خود را به باور تبدیل نموده و در عمل پیاده نمایند.

رویدادها و مناسبت ها